Article on other languages:
- Energie
- Enerchía
- طاقة
- ܐܢܪܓܝ
- Enerxía_(física)
- Enerji
- Енергия
- শক্তি
- Energiezh
- Energija
- Energia
- Energie
- Egni_(gwyddonol)
- Energi
- Energie
- Ενέργεια
- Energy
- Energio
- Energía_(física)
- Energia
- Energia
- انرژی
- Energia
- Énergie
- Enerxía
- אנרגיה
- ऊर्जा
- Energija
- Enèji
- Energia
- Energia
- Energi
- Energio
- Orka
- Energia
- エネルギー
- ენერგია
- 에너지
- Wize
- Energia
- Energie
- Energie
- Energia
- Molungé
- Energija
- Enerģija
- Енергија
- ഊര്ജം
- Энерги
- ऊर्जा
- Tenaga
- Energie
- चक्ति_(तमिल_संकिपा)
- Energie
- Energi
- Energi
- Energie
- Energia
- Energia_(fizyka)
- Energia
- Micha
- Energie
- Энергия
- Энергия
- Energija
- Energy
- Energia
- Energija
- Energjia
- Енергија
- Énergi
- Energi
- ஆற்றல்
- Энергия
- พลังงาน
- Enerji
- Енергія
- توانائی
- Energia
- Năng_lượng
- Kàttan
- ענערגיע
- 能量
Эне́ргія (грэч.: enérgeia дзейнасць): здольнасць матэрыяльных сістэм выконваць работу пры пераходзе з аднаго стану ў іншы; агульная мера розных форм руху матэрыі.
У фізіцы разглядаюцца розныя віды энергіі: механічная, цеплавая, электрамагнітная, гравітацыйная, ядзерная (атамная). Устаноўлена, што ўсе формы руху матэрыі ўзаемна ператвараюцца адна ў адну, што адпавядае пераходу аднаго віду энергіі ў іншыя. Ад аднаго цела да іншага энергія перадаецца толькі ў форме работы (пры сілавым узаемадзеянні) ці цеплыні (пры цеплаабмене).
Гл.далей: закон захавання і ператварэння энергіі.
Гл.таксама: вечны рухавік.
Спецыяльная тэорыя адноснасці ўстанаўляе ўніверсальную сувязь паміж энергіяй і масай цела: E=mc2, дзе c — хуткасць святла ў вакууме. Квантавая механіка паказвае, што энергія некаторых сістэм (напрыклад, атамаў і малекул) можа прыймаць дыскрэтныя значэнні (рад значэнняў; Гл.таксама карпускулярнае выпрамяненне і карпускулярнае паглынанне энергіі).
Вызначэнне энергіі як фізічнай характарыстыкі матэрыяльнай сістэмы даў У. Томсан (1853). Сам тэрмін упершыню ўжыў Т. Юнг (1807). Важны пачатковы ўклад у развіццё паняцця энергіі зрабілі Б. Румфорд (1798) і С. Карно (1824).
- А. І. Болсун, У. М. Сацута. Энергія // Беларуская Савецкая Энцыклапедыя. У 12 т. Т.11. Футбол — Яя; Дадатак / Беларуская Савецкая Энцыклапедыя; Рэдкал.: П. У. Броўка (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Бел.Сав.Эн., 1974. — 656 с.: іл., карты. С.463.